- Callot Jacques (1592/93-1635), francuski rytownik i malarz, działający pod wpływem manieryzmu. Jego seria rycin Okropności wojny 1633, zainspirowana własnym
doświadczeniem z czasów wojny trzydziestoletniej, posiada uderzającą kompozycję oraz mnóstwo makabrycznych detali. Jest uznawany za jednego z największych rysowników, a jego
ogromny dorobek obejmuje ponad 1400 rycin i 1500 rysunków. Jego zamiłowanie do groteski wywarło wpływ na Goyę.
- Campi Giulio (1500-1572), włoski malarz działający w Cremonie; główny przedstawiciel manieryzmu w Lombardii"
- Campin Robert, znany również jako Mistrz z Flémalle (ok. 1378-1444), wczesnorenesansowy malarz niderlandzki. Działał w Tournai od 1406. Był jednym z pierwszych malarzy
na północy Europy, którzy zaczęli malować farbami olejnymi. Przypisuje mu się autorstwo kilku ołtarzy. Jego uczniem był Rogier van der Weyden. Wśród jego dzieł znajduje się
znakomity ołtarz ze zbiorów Mérode ok. 1425 (Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork); charakteryzuje go naturalizm połączony z wyszukanym symbolizmem, subtelne modelowanie
oraz wyczucie przestrzeni.
- Canal Giovanni Antonio, zwany Canaletto (1697-1768), malarz włoski. Ceniony jest za weduty (widoki miejskie) przedstawiające jego rodzinną Wenecję i Londyn, zwłaszcza
Tamizę. Zachęcony do przyjazdu do Anglii działał głównie w Londynie i okolicach od 1746, z przerwami na krótkie wyjazdy do Wenecji, do której w końcu powrócił w 1756. Większość
jego prac cechuje precyzja i obfitość szczegółów, ciepłe światło i delikatne refleksy świetlne na zielonych wodach kanałów i rzek; typowym przykładem jest The Upper Reaches of the
Grand Canal 1738 (National Gallery, Londyn).
- Cano Alonso (1601-1667), hiszpański rzeźbiarz, malarz i architekt, przedstawiciel hiszpańskiego baroku. Działał w Sewilli, Madrycie i Grenadzie, gdzie zaprojektował fasadę
katedry (1667). Tworzył również monumentalne, rzeźbione ołtarze, jak np. w Lebriji niedaleko Sewilli, i posągi pokryte polichromią. Od 1637 pracował dla Filipa IV nad odnawianiem
królewskiej kolekcji w muzeum Prado w Madrycie. Wiele jego obrazów o tematyce religijnej wykazuje wpływ mistrzów weneckich.
- Caravaggio Michelangelo Merisi da (1573-1610), malarz włoski doby wczesnego baroku. Działał w Rzymie (1592-1606), następnie w Neapolu, a w końcu na Malcie. Jego styl
jest niesłychanie wyrazisty, gdyż stosował pełen kontrastu światłocień, ostry skrót perspektywiczny i starannie opracowane detale. Jego życie było równie dramatyczne jak jego sztuka
(był zmuszony wyjechać z Rzymu po zabiciu człowieka w bójce). Był synem kamieniarza ze wsi Caravaggio niedaleko Mediolanu. Choć przeszedł jedynie skromną praktykę malarską w
Mediolanie, zaczął malować w Rzymie nie mając jeszcze dwudziestu lat. Tam rozwinął swój słynny ""naturalizm"", który stał w opozycji względem dominującego manieryzmu Zuccara i
Cavaliere'a d'Arpina. Zamiast wyidealizowanych postaci malował typy ludzkie, które znał i widział, z przyjemnością ukazując plebejskie cechy charakteru, ówczesne stroje i
szczegółowe elementy martwej natury. Przykładem jego wczesnej twórczości jest Bachus (galeria Uffizi), Wróżka (Luwr) czy Kosz z owocami (Ambrosiana, Mediolan). Nowatorskie
pomysły, które przyniosły mu sławę i wzbudziły wiele kontrowersji, to nie tylko realistyczny sposób malowania scen religijnych, ale także spotęgowanie siły wyrazu poprzez połączenie
głębi i pełnego dramatycznego napięcia światłocienia, które prawdopodobnie przejął od Tintoretta. Wymienione cechy widać w pierwszych obrazach zamówionych dla kaplicy Contarelli
w kościele St. Luigi dei Francesi: Św. Mateusz i anioł, Powołanie św. Mateusza i Męczeństwo św. Mateusza. Te i inne obrazy znajdujące się w Rzymie, namalowane w latach 1600-07,
wśród nich m.in. Madonna of the Serpent (galeria Borghese), Śmierć Marii (Luwr) i Madonna del Rosario (Wiedeń), albo nie zostały przyjęte przez zamawiających, albo też wywołały
zaciekłe spory.
- Carpaccio Vittore (1450/60-1525/26), malarz włoski. Zasłynął z obrazów ukazujących jego rodzinną Wenecję, np. w cyklu Sceny z życia św. Urszuli 1490-95 (Accademia,
Wenecja). Jego malarstwo zgrabnie łączy fantazję z wnikliwą obserwacją szczegółów z życia codziennego. Jego prawdziwe nazwisko brzmiało Scarpazza, a jego rodzina wywodziła się
prawdopodobnie z wysp weneckich. Przypuszcza się, że był uczniem Lorenza Bastianiego, ale wyraźny wpływ wywarł na niego Gentile Bellini, z którym rywalizował w przedstawianiu
dnia codziennego i świątecznego Wenecji. Otrzymywał dużo zamówień od bractw weneckich. Urok jego malarstwa i talent narracyjny oddaje najlepiej cykl Sceny z życia św. Urszuli
1490-95 namalowany dla Scuola di Sant'Orsola (obecnie w Accademia w Wenecji) oraz Sceny z życia św. Jerzego i innych świętych dla Scuola di San Giorgio degli Schiavoni (1502-07).
Cud krzyża z Rialto (Accademia) zasługuje na uwagę ze względu na charakterystyczny wenecki krajobraz. Słynne są również tzw. Kurtyzany (muzeum Correr, Wenecja), stanowiące
przykład malarstwa rodzajowego (choć są prawdopodobnie fragmentem większej całości).
- Carrá Carlo (1881-1966), malarz włoski. Był jednym z pierwszych członków grupy futurystów. Najbardziej znaną jego pracą z tamtego okresu jest Pogrzeb anarchisty Gallego
1911 (Museum of Modern Art, Nowy Jork). W 1917 odszedł od futuryzmu i założył wraz z Giorgio de Chirico ruch malarstwa metafizycznego. Następnie stworzył styl naśladujący
freski, opierając się na dziełach wczesnorenesansowych malarzy, np. Masaccia.
- Carracci Lodovico (1555-1619), malarz włoski, uczeń szkoły Passignano we Florencji. Był malarzem o inklinacjach akademickich i studiował obszernie dzieła mistrzów
renesansowych, zwłaszcza Correggia i Tycjana.
- Cassatt Mary (1845-1926), amerykańska malarka i graficzka, impresjonistka. W 1868 zamieszkała w Paryżu. W jej popularnych, barwnych obrazach, przedstawiających matki
z dziećmi, uwidacznia się wpływ grafiki japońskiej, np. Kąpiel 1892 (Art Institute w Chicago). Celowała w rycinach i pastelach. W ostatnich latach twórczość Cassatt, od początku
ceniona we Francji, zyskała również uznanie w USA. Największa kolekcja jej prac znajduje się w posiadaniu Philadelphia Art Museum. ";1845;1926;"Stany Zjednoczone"
73;"Castagno";"Andrea del, właściwie Andrea di Bartolo de Bargilla (ok. 1421-1457), włoski malarz renesansowy. Działał we Florencji. Przestrzeń jego fresków w klasztorze S.
Apollonia we Florencji została dostosowana do ram architektonicznych budowli; w zastosowaniu perspektywy poszedł śladem Masaccia. Jego postaci są pełne wyrazu i sprawiają
wrażenie rzeźb. Taki sposób malowania stał się zwiastunem stylu florenckiego z końca XV w., którego przykładem może być jego Dawid ok.1450-57 (National Gallery, Waszyngton).
Catlin George (1796-1872), amerykański malarz i podróżnik. Począwszy od lat 30. odbył szereg podróży po Wielkich Równinach, malując krajobrazy i sceny z życia Indian.
Jego styl cechuje się realizmem, ze szczególnym przywiązaniem do szczegółów. Stworzył wystawę składającą się z ponad 500 płócien, z którą objechał Amerykę i Europę. Wiele z jego
obrazów znajduje się w Smithsonian Institution w Waszyngtonie.
- Cennini Cennino (ok. 1370-ok. 1440), włoski malarz i pisarz. W pamięci potomnych zapisał się podręcznikiem malarstwa Rzecz o malarstwie ok. 1390, który stanowi źródło
fascynujących wiadomości o technikach warsztatowych wczesnego włoskiego renesansu, a w szczególności o zastosowaniu tempery. Nie zachował się żaden obraz Cenniniego.
- Cézanne Paul (1839-1906), malarz francuski. Był czołową postacią postimpresjonizmu, przyczyniając się do rozwoju sztuki współczesnej. Oddalił się od koncepcji
impresjonistów przedstawiania zmiennej gry światła na rzecz stylu, w którym próbował uchwycić strukturę naturalnych form, czy to w krajobrazie, martwej naturze, czy też w
portrecie. Typową jego pracą są Grający w karty ok. 1890-95 (Luwr, Paryż). Wykształcenie zdobywał w Collége Bourbon w Aix (zaprzyjaźnił się tam z Zolą). Jego rodzice przewidzieli
dla niego karierę prawniczą, jednak przekonał ich, aby pozwolili mu na studia plastyczne w Paryżu. Nie mając jednak za sobą regularnej nauki, nie zdał egzaminów wstępnych do École
des Beaux-Arts. Jego pierwsze prace wykazywały spontaniczny i romantyczny entuzjazm dla sztuki Delacroix, Daumiera i Courbeta, przedstawiając intrygujące tematy (L'Orgie,
L'Enlévement) przy użyciu przesadnie ciemnych farb, położonych ciężko na płótnie. Prawdziwą praktykę malarską rozpoczął w latach 70., gdy przyjaźń z Camille'em Pissarrem
przybliżyła go do impresjonizmu. Dzięki temu oddalił się od idei romantycznych i rozpoczął studia natury. Przełomową pracą z tamtego okresu jest Dom powieszonego, którą przekazał
na pierwszą wystawę impresjonistów w 1874. Życie w Paryżu nie odpowiadało mu i następne lata, najbardziej twórcze, spędził w większości samotnie w Aix.
- Chagall Marc (1887-1985), francuski malarz i projektant, urodzony w Rosji. Wiele z jego niezwykle kolorowych i fantastycznych wizji malarskich zainspirowanych zostało
wiejskim dzieciństwem oraz żydowską i rosyjską tradycją ludową. Projektował witraże, mozaiki (dla izraelskiego Knesetu w latach 60.), sklepienie w gmachu opery paryskiej (1964),
gobeliny i scenografie. Był oryginałem, często uważanym za prekursora surrealizmu, np. Ja i wieś 1911 (Muzeum Sztuki Współczesnej, Nowy Jork). Chagall od 1922 mieszkał
przeważnie we Francji. Przykłady jego witraży z lat 50. można zobaczyć w kaplicy w Vence na południu Francji, a z 1961 w synagodze niedaleko Jerozolimy. Tworzył również książki z
ilustracjami.
- Champaigne Philippe de (1602-1674), malarz francuski. Był czołowym portrecistą na dworze Ludwika XIII. Pochodził z Flandrii. W 1621 przyjechał do Paryża i został
podopiecznym kardynała Richelieu. Jego styl jest elegancki, zrównoważony i powściągliwy. Najsłynniejszą jego pracą jest Ex Voto 1662 (Luwr, Paryż). Po 1659 poświęcił się malarstwu
religijnemu i namalował dekoracje w kilku paryskich kościołach. Jego bratanek, Jean Baptiste de Champaigne (1631-81), był również malarzem i jego współpracownikiem.
- Chardin Jean Baptiste Siméon (1699-1779), malarz francuski. Malował naturalistyczne martwe natury i spokojne sceny domowe, które przywołują tradycję niderlandzką. Jego
obrazy są zupełnie niepodobne do prac jemu współczesnych malarzy rokokowych. Opracował własną technikę, stosując nakładanie kilku warstw farby, aby uzyskać efekt głębokiego
kolorytu. Uznaje się go za jednego z najlepszych przedstawicieli malarstwa rodzajowego. W grupie XVII-wiecznych malarzy francuskich postrzega się go jako ""nowoczesnego""ze
względu na rozmach kompozycji i studium światła, które sprawiają, że jego postaci (np. La Pourvoyeuse, Luwr) oraz naczynia i zastawione jedzeniem stoły mieszczan są same w sobie
pełne dostojeństwa i wzbudzają zainteresowanie.
- Chirico Giorgio de (1888-1978), malarz włoski, pochodzenia greckiego. Jego styl stał się zwiastunem surrealizmu za sprawą enigmatycznych wizji i scenerii jak ze snów, np.
Bezgraniczna nostalgia 1911 (Muzeum Sztuki Współczesnej, Nowy Jork). W 1917 wraz z Carlo Carrą stworzył koncepcję malarstwa metafizycznego, którego celem było oddanie
nastroju tajemnicy i halucynacji. Efekt ten osiągnęli poprzez zachwianą perspektywę, niezwykłe oświetlenie i zastąpienie ludzkich postaci manekinami i figurami. W latach 30. Chirico
odrzucił nowoczesne nurty w sztuce i zajął się przetwarzaniem stylów dawnych mistrzów.
- Chmielowski Adam, brat Albert, ur. 1846, zm. 1916. Św. (kanonizowany 1989), malarz, franciszkanin, patron miłosierdzia. Ranny w powstaniu styczniowym, studiował
malarstwo w Akad. w Monachium (1869-74), opiekun nędzarzy i bezdomnych, w zakonie od 1887, zał. w Krakowie przytułek, a następnie zgromadzenie albertynów (1888) i albertynek
(1890) - tercjarzy zakonu franciszkańskiego. Malował obrazy rel. i symboliczne, portrety: Ogród miłości, Wizja św. Małgorzaty.
- Chodowiecki Daniel Nikolaus (1726-1801), niemiecki malarz i rytownik. Znany jest z intymnych scen rodzajowych z życia niemieckiego mieszczaństwa. Tworzył ryciny
przedstawiające sceny z wojny siedmioletniej i życia Chrystusa; portret Rozstanie Jeana Calasa z rodziną 1767 (Berlin-Dahlem Museum).
- Chu Ta (Pa Ta Shan Jen) (ok. 1625-ok. 1705), malarz chiński. Należał do rodziny cesarskiej Ming, został buddyjskim duchownym i prowadził życie eremity. Namalował wiele
krajobrazów, ale bardziej znany jest z fantazyjnych wizerunków ptaków, zwierząt i roślin. Jego styl wyróżnia się prostotą i spontanicznością, co przejawia się na przykład w rysunkach
liści bądź ptaków tworzonych tylko przy pomocy kilku mocnych pociągnięć pędzla. - A ten, który posiada wiedzę, nie będzie narzekał. Syr 10,25
- Cieślewski Tadeusz, (starszy), ur. 1870 zm. 1956. Ojciec Tadeusza, malarz, grafik. Tworzył nastrojowe akwarele o tematyce miejskiej, najczęściej widoki starej Warszawy.
- Cimabue Giovanni, właściwie Cenni di Peppi (ok. 1240-1302), malarz włoski. Działał we Florencji; uważa się go tradycyjnie za ojca włoskiego malarstwa. Na swoich obrazach
zachował złote tło, charakterystyczne dla sztuki bizantyjskiej, jednakże postaci są ukazane w nowy, naturalistyczny sposób. Wśród prac przypisywanych mu znajduje się Maestáok.
1280 (galeria Uffizi, Florencja), będąca dużym gotyckim wizerunkiem Marii Dziewicy, o miękkości i staranności rysunku, które staną się potem widoczne u Giotta. Niewiele wiadomo o
jego życiu, choć działał w Rzymie, gdzie być może uczył się malarstwa, a także w Pizie i Florencji. Został pochowany w katedrze we Florencji. Krótko wspomina o nim współczesny mu
Dante, że był znany w Rzymie w swoich czasach i uważał się za niezrównanego, jednakże jego sztuka została przyćmiona przez Giotta. Opis Vasariego nie ma oparcia w źródłach
historycznych i autorstwo wielu z jego obrazów, m.in. do ołtarza w kościele Santa Maria Novella we Florencji, obecnie przypisuje się Ducciowi bądź jego szkole. Jedyną pewną pracą jego
autorstwa jest postać św. Jana na mozaice w absydzie katedry w Pizie. Przypisuje mu się autorstwo fresków w górnym kościele św. Franciszka w Asyżu (w dużym stopniu zniszczone),
jak również wersje Maestá(Madonna z Dzieciątkiem i aniołami) znajdujące się obecnie w galerii Uffizi i w Luwrze; ich założenie wskazuje jeszcze na wpływ mistrzów bizantyjskich,
jednak zarówno pociągnięcia pędzla, jak i rodzaj wyrazu są dalekie od obowiązujących wtedy konwencji. Jego obraz Ukrzyżowanie znajdujący się w Santa Croce we Florencji uległ
zniszczeniu w wyniku powodzi w 1966.
- Clemente Francesco (1952- ), malarz włoski. W latach 70. znalazł się w awangardzie neoekspresjonizmu. Jego odręczne podobizny, utrzymane w ekspresyjnym, naiwnym,
pełnym barw stylu, stanowiły reakcję na stechnicyzowane podejście fotorealizmu. Pełne erotyzmu, gestykulujące postaci, charakterystyczne dla jego stylu, są często okaleczone i
przedstawiają samego autora, np. Słońce o północy nr VI 1982 (zbiory prywatne). Inspirację większości jego prac stanowi sztuka starożytnego Rzymu oraz mistyczne i ludowe motywy z
Indii.
- Clouet François (ok. 1520-1572), francuski malarz i rysownik, syn Jeana, objął po ojcu stanowiska w służbie Franciszka I w 1541 i działał również na dworach Henryka II,
Franciszka II i Karola IX.
- Clouet Jean (bądź Janet) (ok. 1485-1541)- francuski malarz i rysownik, prawdopodobnie flamandzkiego pochodzenia. Został malarzem i pokojowym na dworze Franciszka I w
1516.
- Clouet François (ok. 1520-1572), francuski malarz i rysownik, syn Jeana, objął po ojcu stanowiska w służbie Franciszka I w 1541 i działał również na dworach Henryka II,
Franciszka II i Karola IX.
- Cole Thomas (1801-1848), malarz amerykański. Założył szkołę malarstwa pejzażowego zw. Hudson River School. Oprócz pejzaży, jak np. The Oxbow 1836 (Metropolitan
Museum of Art, Nowy Jork), malował również dramatyczne cykle historyczne, np. The Course of Empire 1836 (New York Historical Society), w których widać wpływy malarzy
europejskich, takich jak Claude Lorrain, J.M.W. Turner i John Martin. W latach 1829-32 odbył podróż do Anglii i Włoch, skąd powrócił pełen wzniosłych, romantycznych ambicji,
malując serię alegorycznych pejzaży Podróż życia, The Course of Empire oraz nostalgiczne kompozycje włoskie. Napisał An Essay on American Scenery 1835.
- Colville Alex (1920- ), malarz kanadyjski. Zalicza się do czołowych przedstawicieli malarstwa realistycznego; jego styl wykazuje podobieństwa ze stylem Andrew Wyetha. Jego
nieco melancholijne malarstwo ukazuje wygładzone, mocno zbudowane nagie postaci, a także sylwetki robotników, którzy zdają się nie przystawać do kanadyjskich krajobrazów, wśród
których mieszkają. Maluje również znakomicie zwierzęta, np. Hart na polu 1958 (National Gallery of Canada, Ottawa).
- Constable John (1776-1837), malarz angielski. Był jednym z najwybitniejszych pejzażystów XIX wieku. Malował widoki swojego rodzinnego hrabstwa Suffolk, np. Wóz na siano
1821 (National Gallery, Londyn), a także zamki, katedry, krajobrazy i widoki nadmorskie w innych częściach W. Brytanii. Constable przejął tradycję holenderską melancholijnego
realizmu, a zwłaszcza stylu Jacoba Ruisdaela. Dążył do uchwycenia chwilowych zmian pogody; starał się tworzyć monumentalne obrazy brytyjskiego krajobrazu, np. Biały koń 1819
(Frick Collection, Nowy Jork) i Katedra w Salisbury 1827 (Victoria and Albert Museum, Londyn). Malarstwo Constable'a odznacza się uchwyceniem zjawisk atmosferycznych i było
podziwiane przez wielu malarzy francuskich, w tym Eugéne'a Delacroix. Do najbardziej znanych obrazów artysty należą Koń w skoku 1825 (Royal Academy of Arts, Londyn), Zboże na
polu 1826 (National Gallery, Londyn) oraz Dolina Dedham 1828 (National Gallery of Scotland, Edynburg). Ogromnym uznaniem cieszą się również jego liczne szkice olejne.
- Copley John Singleton (1738-1815), malarz amerykański. Był czołowym portrecistą okresu kolonialnego. Od 1775 mieszkał jednak głównie w Londynie, gdzie malował pełne
wyrazu sceny historyczne, m.in. Śmierć majora Piersona 1783 (Tate Gallery, Londyn). Wyjątkowy charakter niektórych jego prac historycznych polegał na uwiecznieniu
współczesnych mu dramatycznych wydarzeń, np. Watson zagrożony przez rekina 1778 (National Gallery, Waszyngton).
- Corot Jean-Baptiste Camille (1796-1875), malarz francuski. Stworzył charakterystyczny styl malarstwa pejzażowego wykorzystujący subtelną grę cieni i ograniczoną paletę
kolorów bazującą na brązach, żółciach i zieleniach. Jego wczesne prace z lat dwudziestych XIX w., przedstawiające pejzaże włoskie, wywarły wpływ na malarzy szkoły barbizońskiej.
Podobnie jak oni, Corot pracował w plenerach. Kontynuował jednak również konwencjonalny nurt akademicki, tworząc romantyczne portrety kobiet. Prawdopodobnie podczas Salonu w
1824 uległ wpływom Constable'a, czego wyraz można znaleźć w pierwszych pejzażach włoskich, które powstały rok później w Rzymie. Zastosował w nich charakterystyczną dla
angielskiego mistrza grę światła i cieni (np. Claudian Aqueduct , National Gallery). Głębia i bezpośredniość jego stylu zapoczątkowała nową koncepcję pejzażu w sztuce francuskiej.
Pierwszym obrazem, który wystawił w Salonie, był Vue prise áNarni 1827 (National Gallery of Canada). W 1828 powrócił do Francji, gdzie przez kolejne sześć lat stworzył jedne z
najlepszych swoich prac. W obrazach, które powstawały w Paryżu, Normandii, Fontainebleau, Ville d'Avray i innych miejscach, gra światła z pejzaży włoskich ustąpiła miejsca
harmonijnie zestawionym odcieniom koloru srebrzystoszarego. Jego pobyt w Fontainebleau zaznaczył się silnym związkiem artysty ze szkołą barbizońską.
- Correggio właściwie Antonio Allegri (ok. 1494-1534), włoski malarz z okresu późnego renesansu. Jego styl naśladował klasyczną okazałość prac Leonarda da Vinci i Tycjana,
lecz jednocześnie zwiastował barok poprzez podkreślenie ruchu, złagodzenie form i kontrasty między światłem a cieniem. Tworzył w Parmie, gdzie w tamtejszej katedrze namalował
wspaniałe sceny stosując efekty iluzjonistyczne, jak na przykład znane dzieło Wniebowstąpienie Matki Boskiej 1526-30. Jego obrazy religijne, takie jak nocna scena Adoration of the
Shepherds ok. 1527-30 (Gemäldegalerie, Drezno) oraz sceny mitologiczne, takie jak Jupiter i Io ok. 1532 (Wallace Collection, Londyn), należały do najbardziej podziwianych w XVIII
w. Tworząc obrazy olejne o tematyce religijnej i mitologicznej, po mistrzowsku opanował bogaty warsztat techniczny. Do słynnych obrazów olejnych Correggia należą The Nativity
(Drezno), Ecce Homo i Mercury Instructing Cupid (National Gallery), Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny oraz Jupiter i Antiope (Luwr), Jupiter i Io (Wiedeń) oraz Danae (Rzym).
Szczególnie w tematach mitologicznych uwidacznia się zmysłowy powab i miękkość modelowania, co znalazło naśladowców w okresie kontrreformacji.
- Cortona Pietro da (Pietro Berrettini) (1596-1669), włoski malarz i architekt. Miał zasadniczy wpływ na rozwój szczytowej formy baroku. Uczył się malarstwa w Cortonie, u
malarza florenckiego Andrea Commodiego, a następnie w Rzymie, gdzie zwrócił uwagę Urbana VIII i cieszył się opieką kolejnych papieży. W latach 1620-40 stworzył obrazy dla
Marchese Sacchetti (Rzym, Galeria Kapitolińska), freski dla kardynała Francesco Barberini w Santa Bibiana i innych kościołach rzymskich, oraz swoje arcydzieło, alegoryczne
malowidło sufitowe dla pałacu Barberini, namalowane w latach 1633-39 (Rzym, Galeria Nazionale), na którym efekt iluzji postaci w skrócie perspektywicznym, wyglądających z dołu na
unoszące się w przestrzeni, został wykonany z niezwykłą zręcznością i odwagą. Poza Rzymem Pietro tworzył tylko we Florencji (dekoracje dla pałacu Pitti, wykonane w latach 1640-47),
odrzucając zaproszenia do Francji i Hiszpanii. Później powrócił do prac w Rzymie, w pałacach Pamfili i Barberini. Wraz z teologiem Ottonellim był współautorem rozprawy o
malarstwie i rzeźbie, napisanej w 1663. Jako architekt, był odpowiedzialny za fasadę kościoła Santa Maria w Via Lata i kościół San Martino, w którym został pochowany.
- Cosimo Piero di (ok.1462-ok.1521), malarz włoski. Był znany z pomysłowych obrazów o tematyce mitologicznej, często przedstawiających fauny i centaury. Typowym
przykładem jest Scena mitologiczna ok. 1510 (National Gallery w Londynie). Malował także tematy religijne i portrety. Był synem Lorenza di Piero i uczniem Cosimo Roselli, którego
imię przyjął. Mimo wpływów Signorelliego i Leonarda zachował indywidualną i wymyślną wyobraźnię, która ożywia jego typowo baśniowe wyobrażenia satyrów i centaurów, i wyraża się
w obecności na jego płótnach rozmaitych zwierząt. Jego Perseusz i Andromeda (Galeria Uffizi) przedstawia typowo fantastycznego smoka, a jego obraz o tematyce mitologicznej,
wcześniej znany jako Śmierć Prokrisa (National Gallery), niewiele przypominając lekko patetyczną twórczość współczesnego mu Botticellego, przedstawia obok owego słynnego psa,
także najdziwniejszego z faunów. Innym wybitnym arcydziełem jest Wenus, Mars i Kupidyn (Berlin). Piero pomagał Cosimo Rosseliemu malować freski w Kaplicy Sykstyńskiej w
latach 1481-82. Był także autorem kilku bardzo charakterystycznych portretów, mających elementy karykatury stylu Leonarda. Był mistrzem Andrea del Sarta.
- Cosway Richard (1742-1821), malarz angielski. W 1771 został członkiem Akademii Królewskiej. Był uzdolnionym miniaturzystą; malował członków dworu księcia regenta.
Doprowadził do odrodzenia się miniatury w XVIII w. Malował wyjątkowo lekką kreską, a swój sukces zawdzięczał względom księcia Walii, którego zachwycił portret pani Fitzherbert
(Wallace Collection, Londyn). Wiódł życie pełne splendoru ze swoją żoną Marią Cecilią Louisą, również miniaturzystką. Po jego śmierci Maria Louisa zamieszkała za granicą i w 1826
we Florencji opublikowała zbiór jego prac.
- Cotman John Sell (1782-1842), angielski malarz pejzażysta. Wraz z Johnem Cromem założyli tzw. szkołę z Norwich. Jego wczesne akwarele przedstawiały wyraziste kształty
malowane prostymi pociągnięciami pędzla, m.in. Greta Bridge, Yorkshire ok. 1805 (British Museum, Londyn). Studiował w Londynie; był jednym z protegowanych doktora Monra. W
latach 1800-06 wystawiał w Akademii Królewskiej swoje wczesne akwarele, które powstały w Yorkshire, m.in. Greta Bridge zaliczaną do klasyki jego twórczości. Do Norwich powrócił
w 1807; tam też, oraz w Yarmouth, pracował jako nauczyciel rysunku. Wraz z Crome'em byli czołowymi przedstawicielami tzw. szkoły z Norwich. Nominacja na stanowisko nauczyciela
rysunku w King's College w Londynie w 1834 przerwała pasmo jego ciągłych kłopotów finansowych. Prostota przedstawianych kształtów i wyraźne, ekspresyjnie zaznaczone sylwetki
wyróżniały go spośród współczesnych mu twórców. Czas poświęcony antycznym rysunkom wykonywanym na zamówienie swego opiekuna z Norfolk, Dawsona Turnera, należy uznać w
większości za stracony. Jego późniejsza twórczość jest nierówna; obejmuje szereg obrazów olejnych, w charakterystycznym dla Cotmana stylu, oraz parę doskonałych rysunków. Z
dwóch jego synów, którzy poświęcili się malarstwu, Josepha Johna (1814-78) i Milesa Edmunda (1810-58), bardziej uznawany jest ten drugi za swoje pejzaże rzeczne i morskie.
- Courbet Gustave (1819-1877), malarz francuski. Zajmował się portretem, pejzażem i tematyką rodzajową. Przeciwstawiając się akademickim trendom klasycyzmu i
romantyzmu stał się głównym reprezentantem realizmu. Z bolesną szczerością obrazował sceny z życia codziennego. Jego obraz Pogrzeb w Ornans 1850 (Musée d`Orsay w Paryżu),
ukazujący prostych robotników zebranych wokół wiejskiego grobu, zaszokował krytyków swą ""wulgarnością"". Swój geniusz najpełniej wyraził w portretach, kompozycjach
figuralnych, pejzażach (wąwozy i lasy rodzinnej Franche-Comte oraz wybrzeże Normandii, m.in. kilka wersji słynnej Fali) oraz w zmysłowych aktach, studiach zwierząt, a także w
martwej naturze. - Aby Bóg był wszystkim we wszystkich. 1 Kor 15, 28
- Cozens John Robert (1752-1797), angielski malarz pejzażysta, akwarelista. Jego romantyczne pejzaże Europy, malowane w czasie podróży w latach 70. i 80., były inspiracją dla
Thomasa Girtina i Turnera. Był synem malarza, Alexandra Cozensa (ok. 1717-1786).
- Cranach Lucas starszy, właściwie Lucas Müller (1472-1553), niemiecki malarz, akwaforcista i drzeworytnik. Był wiodącą postacią niemieckiego renesansu. Stworzył liczne
akty oraz portrety, m.in. Marcina Lutra z 1521 (galeria Uffizi, Florencja). Urodził się w Kronach w Bawarii. W 1504 osiadł w Wittenberdze, by pracować dla elektora Saksonii.
Kojarzony jest z Albrechtem Dürerem i Albrechtem Altdorfem. Był także bliskim przyjacielem Marcina Lutra, reformatora religijnego, którego parokrotnie portretował. Jego obrazy
o tematyce religijnej cechuje piękno krajobrazów, np. Ucieczka do Egiptu 1504 (Staatliche Museum, Berlin). Jego syn, Lucas Cranach młodszy (1515-1586), malował w podobnym stylu
i przejął po ojcu warsztat Cranachów.
- Crane Walter (1845-1915), angielski malarz, projektant, ilustrator książek. Pod wpływem Williama Morrisa stał się w latach 80. XIX w. aktywnym socjalistą. Będąc uczniem
drzeworytnika W.J. Lintona (1812-1898), uległ wpływom prerafaelitów. Tworzył ilustracje do książek, zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Był m.in. autorem ilustracji do Faerie
Queene Spensera (1894-96).
- Crivelli Carlo (ok. 1435- ok. 1495), włoski malarz wczesnego renesansu. Działał w Wenecji. Był autorem dzieł o tematyce religijnej nacechowanych bogactwem szczegółów i
elementów dekoracyjnych, jak girlandy owoców. Jego figuratywny styl jest do głębi włoski i odzwierciedla wpływy Mantegny i Tury. Najbardziej znanym dziełem Crivellego jest
Zwiastowanie 1486 (National Gallery w Londynie).
- Crome John (1768-1821), angielski malarz pejzażysta. W 1803 założył wraz z Johnem Sellem Cotmanem tzw. szkołę z Norwich. Jego najbardziej znane dzieła to The Boy
Keeping Sheep (Victoria and Albert Museum), Mousehold Heath - obraz ""namalowany dla światła i przestrzeni"", Dąb w Poringland (National Gallery), The Slate Quarries oraz
Moonlight on the Yare (Tate Gallery). Wszystkie te obrazy zostały namalowane w późniejszym okresie jego życia. John Crome nazywany jest także Old Crome celem odróżnienia go od
syna, Johna Bernaya Crome'a (1794-1842), który także pracował w Norwich jako malarz i nauczyciel sztuki i specjalizował się w oddawaniu efektów światła księżyca. Ojciec Crome'a
był czeladnikiem tkackim. W dzieciństwie John Crome pracował dla miejscowego doktora jako chłopiec na posyłki. W późniejszym okresie pobierał lekcje malarstwa, choć w dużej
mierze był samoukiem. Studiował m.in. dzieła malarzy holenderskich znajdujące się w miejscowych zbiorach. Jego twórczość wydaje się przejawiać wpływy Hobbemy, Gainsborougha,
Morlanda oraz Richarda Wilsona - w zakresie efektów świetlnych. Crome zarabiał na życie w Norwich jako nauczyciel rysunku. Był współzałożycielem Norwich Society of Artists
(1803), stając się czołowym przedstawicielem kierunku określanego mianem szkoły z Norwich. Pod wpływem Cotmana malował również akwarele. Zajmował się także rytownictwem,
choć głównym nurtem jego twórczości pozostawało malarstwo olejne - pełne przestrzeni i wspaniałe w formie.
- Cuyp Aelbert (1620-1691), malarz holenderski. Tematem jego prac były scenerie wiejskie, pejzaże morskie oraz portrety. Jego sielankowe, skąpane w złotawym świetle
słonecznym krajobrazy, uwidaczniają wpływ Claude'a Lorraina; m.in. Pasterz z krowami nad rzeką ok. 1650 (National Gallery, Londyn). Jego ojciec, Jacob Gerritsz Cuyp (1594-1652),
również był pejzażystą i portrecistą.
- Cybis Bolesław, ur. 1895 zm. 1957. Malarz i rzeźbiarz tworzący od 1939 w USA. Jeden z zał. Bractwa św. Łukasza. Malował gł. stylizowane portrety i akty w stylu wł.
malarstwa XV-w. Zajmował się też malarstwem ściennym, a w późniejszym okresie ceramiką artyst. Zał. fabrykę Cordey China Inc. oraz studio Cybis Porcelain Art. Primavera 1936.
- Czyżewski Tytus, ur. 1880 zm. 1945. Malarz, krytyk sztuki, poeta. Jeden z zał. stowarzyszenia Formiści Polscy. Tworzył liryczne kompozycje malarskie o
zgeometryzowanych formach, nawiązujące do ludowego malarstwa podhalańskiego. W ostatnim okresie twórczości malarskiej rozwinął własne założenia kolorystyczne, uwidocznione w
martwych naturach, portretach i pejzażach utrzymanych w jednej tonacji. Jako poeta był początkowo przedstawicielem futuryzmu, głosił postulaty ""odideologicznienia poezji"" i
""anarchizacji słowa"". W późniejszym okresie tworzył poezję stylizowaną na ludowy prymityw. Gł. prace malarskie: liczne Madonny, Zbójnik, Muzykanci, Zamek w Cagnes, Martwa
natura z konikiem. Zbiory poetyckie:Zielone oko, elektr. wizje, Noc-Dzień, mech. instynkt elektr, Pastorałki, Lajkonik. Podejmował też próby dramatyczne.