- Republika Białoruś, państwo we wschodniej Europie. Sąsiaduje z Polską, Litwą, Łotwą, Rosją i Ukrainą. Powierzchnia 207,6 tys km2.
Stolicą państwa jest Mińsk (1,6 mln mieszkańców, 1991).
Większe miasta to Homel (500 tys., 1991), Mohylew (363 tys., 1991), Witebsk (350 tys., 1991), Grodno (270 tys., 1991) i Brześć (258 tys., 1991).
Językami urzędowymi są białoruski i rosyjski.
Walutą narodową rubel = 100 kopiejek.
Białoruś - Co warto zwiedzić.
Najważniejsze zabytki:
Mińsk :
Zabytki: klasztory Bernardynów i Bernardynek (XVII w.), cerkiew Pietropawłowska (XVII w.), liczne klasycystyczne i eklektyczne budowle użyteczności publicznej (XIX-XX w.).
Homel:
Zabytki: cerkiew Ilińska (XVIII w.), pałac Paskiewiczów (1785-1793), sobór Petropawłowski (1809-1824).
Grodno :
zwiedzanie miasta z przewodnikiem: Stary Zamek z XIV-XVw. połączony z Nowym - Augusta
III Sasa, Kościół Katedralny z XVI-XVIIIw., klasztor Bernardynów, kościół
Brygidek, cekiew Borysa i Gleba, której początki sięgają XIIw., dom Elizy
Orzeszkowej oraz jej grób. Wyjazd do
Bohatyrowicz. Odwiedzenie grobu Jana i Cecylii oraz mogiły Powstańców Styczniowych.
Mohylew
Zabytki: monastyr i cerkiew Bogojawlenska (XVII w.), cerkiew św. Mikołaja (XVII, XVIII w.).
Ludność
10,3 mln mieszkańców (1991). 78% ludności stanowią Białorusini, 13% Rosjanie, 4,2% Polacy, 3% Ukraińcy.
Warunki naturalne
Na południu kraju, w dorzeczu Prypeci, rozpościera się Nizina Poleska, centralną i północną część zajmuje Wyżyna Białoruska. Krajobraz równinny, liczne, rozległe tereny bagienne i torfowiska (30% powierzchni kraju). Głównymi rzekami są Dniepr i Prypeć.
Do bogactw naturalnych kraju zaliczyć należy eksploatowane gospodarczo na dużą skalę lasy, ponadto Białoruś posiada znaczne pokłady węgla kamiennego, torfu, soli potasowych a także ropę naftową.
Historia
Od VI w. zamieszkiwana przez plemiona wschodniosłowiańskie. W IX w. weszła w skład Rusi Kijowskiej. W XIV w. podbita, wraz z całą Rusią znalazła się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Po Unii Lubelskiej, w 1569, w granicach Rzeczpospolitej. W wyniku rozbiorów wcielona do Rosji.
W styczniu 1919 proklamowano powstanie Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W wyniku wojny polsko-radzieckiej i traktatu ryskiego, w 1921, zachodnia część Białorusi znalazła się w granicach Polski, natomiast część wschodnia weszła w skład ZSRR jako BSRR.
Po wrześniu 1939, na podstawie paktu Ribbentrop - Mołotow, część zachodnią Białorusi włączono do BSRR. Rozpoczęła się wówczas masowa deportacja ludności, głównie pochodzenia polskiego, w głąb ZSRR. W okresie okupacji hitlerowskiej Białoruś była terenem ożywionych walk partyzantów polskich i radzieckich. W 1945 cała Białoruś weszła w skład BSRR.
W wyniku przemian ustrojowych dokonanych w ZSRR i aspiracji narodowych Białorusinów, w 1990 parlament przyjął deklarację o suwerenności republiki. W sierpniu 1991 proklamowano niepodległość Białorusi. Obecnie (1994) jest członkiem Wspólnoty Niepodległych Państw.
Ustrój polityczny
Republika (od 1991). Głową państwa jest przewodniczący parlamentu. Władzę ustawodawczą sprawuje parlament - Rada Najwyższa.
Gospodarka
Państwo o dużym, lecz w znacznej mierze przestarzałym przemyśle. Dominują branże materiało- i energochłonne. Do podstawowych sektorów gospodarki kraju zalicza się przede wszystkim przemysł elektromaszynowy i hutniczy, ważną rolę odgrywa także przemysł chemiczny, włókienniczy, drzewny, odzieżowy i skórzany.
Tradycyjnie ważną dziedziną ekonomiki kraju jest rolnictwo. Pracę znajduje tam 22% ogółu ludności zawodowo czynnej. W kraju uprawia się przede wszystkim ziemniaki, len, jęczmień, owies.
Białoruś eksportuje głównie wyroby przemysłu maszynowego i urządzenia dla przemysłu spożywczego, importuje natomiast ropę naftową, gaz ziemny, wyroby hutnicze i produkty rolne.
Głównym partnerem handlowym Białorusi jest Rosja i Ukraina.
