Cypr to trzecia, co do wielkości i jedna z najpiękniejszych wysp Morza Śródziemnego,
nazywana też wyspą Afrodyty, od imienia mitologicznej bogini piękności i miłości.
Połączenie najbardziej słonecznego, łagodnego klimatu z dziewięcioma tysiącami
lat historii oraz wspaniałymi krajobrazami pięknych plaż stanowi idealne miejsce
do wypoczynku.
Kurorty: Larnaca, Protaras, Ayia Napa, Paphos, Limassol - usytuowane
wzdłuż południowego wybrzeża wyspy, o bardzo wysokim standardzie hoteli, położonych
przy pięknych plażach, cypryjska kuchnia oraz tradycyjna gościnność mieszkańców
to główne atuty, które od lat przyciągają turystów z całej Europy, przyjeżdżających
tu po słońce, rozrywkę i wypoczynek.
LARNAKA.
Największe nadmorskie miasto Cypru, znane jako malownicze kąpielisko z okazałym portem
jachtowym w centrum. Wzdłuż wybrzeża, przy piaszczysto-ka-mienistych plażach rozciąga się
sieć wielu komfortowych hoteli gwarantujących doskonałe warunki do wypoczynku. Liczne
restauracje i tawerny ze świetną kuchnią grecką i cypryjską umilą Państwu pobyt. Dodatkową
atrakcją, oprócz zabytków historycznych, będzie wyprawa nad słone jezioro, które w okresie
zimowym zamieszkiwane jest przez flamingi.
PROTARAS.
Położone we wschodniej części wyspy, 63 km od Larnaki, jest drugim po Ayia Napie kurortem
turystycznym ze słynną zatoką Fig Tree Bay. Oferuje turystom wypoczynek w luksusowych
hotelach usytuowanych przy plaży. Wspaniałe warunki do uprawiania sportów wodnych, liczne
tawerny, restauracje, sklepy stwarzają sympatyczną atmosferę. Polecane dla osób ceniących
sobie wypoczynek z daleka od wielkich miast.
AYIA NAPA.
Jeden z najbardziej znanych kurortów na Cyprze, położony we wschodniej części wyspy, 48 km
od Larnaki. Najpiękniejsze piaszczyste plaże i krystaliczna woda stwarzają doskonałe warunki
wypoczynku
dla rodzin z dziećmi, samotnych, a także osób lubiących rozrywkę i zabawę. Hotele od klasy
turystycznej po luksusowe, kolorowe sklepy, restauracje, tawerny, bary, puby, dyskoteki
urozmaicają pobyt. Dodatkowymi atrakcjami są delfinarium oraz miasteczko wodne.
PAPHOS.
Najładniejszy region na Cyprze. Położony w zachodniej części wyspy, w miejscu gdzie ogniste
słońce zachodząc, spotyka się z morzem, z którego narodziła się Afrodyta, bogini miłości i
piękności. Ze względu na przeszłość historyczną tego miasta (dawna stolica Cypru) caty
teren jest jakby otwartym muzeum wpisanym przez UNESCO na listę światowych zabytków. Kulturę
sakralną Cypru przybliży Państwu zwiedzenie- świątyni Dionizosa, muzeum sztuki i folkloru,
kolumny św. Pawła , 40 kolumn bizantyjskich i kościoła św. Paraksevi. Wybierając
rejon Paphos, spotkacie się Państwo z miejscami
historycznymi, malowniczymi krajobrazami, z oryginalną, bujną roślinnością śródziemnomorską,
gdzie wspaniale wkomponowano nowoczesne hotele oferujące usługi na najwyższym poziomie.
LIMASSOL.
Drugie co do wielkości miasto Cypru położone na południu, atrakcyjnym miejscu wypoczynku.
Znane z organizacji wielu imprez kulturalnych, m.in. festiwale sztuki, kwiatów i wina.
Godne polecenia jest zwiedzanie zamku Kolos-si - średniowiecznej siedziby krzyżowców,
gdzie król Anglii, Ryszard Lwie Serce, poślubił Bernadetę z Nawary, muzeów, galerii sztuki
i folkloru, Kurium - teatru i świątyni Apollina. Dodatkową atrakcją jest miejski park z mini
ogrodem zoologicznym. Limassol polecany jest dla osób ceniących wypoczynek
w nowoczesnych hotelach usytuowanych przy plaży, a jednocześnie w
bliskim kontakcie z dużym miastem.
WYCIECZKI FAKULTATYWNE.
NIKOZJA/LEFKARA.
Całodzienna wycieczka autokarowa do stolicy Cypru, ostatniego miasta podzielonego murem,
podejście pod Zieloną Linię - granicę oddzielającą część grecką od tureckiej, Muzeum
Archeologiczne, centrum rękodzieła artystycznego, Muzeum Bizantyjskie, kościół bizantyjski,
w czasie wycieczki przewidziany jest czas wolny na posiłek (nie wliczony w cenę wycieczki)
lub zakupy. Przejazd do miejscowości Lefkara - wioski, która słynie z ręcznego wyrobu
koronek (możliwość zakupu).
LIMASSOL/PAPHOS.
Całodzienna wycieczka autokarowa za Limassol, zwiedzanie wytwórni win, degustacja, możliwość
zakupu, przejazd malowniczą drogą obok zamku Kolossi do Kourium - starożytny amfiteatr,
starożytne wykopaliska, skały, z których według mitologii greckiej wyłoniła się Afrodyta,
Paphos -katakumby Solomoni, Dom Dionizosa, port rybacki.
GÓRY TRODOS/KLASZTOR KYKKOS.
Całodzienna wycieczka autokarowa, pasmo górskie, najwyższy szczyt Olimp -1952 m n.p.m.,
przejazd do uroczej wioski górskiej, spacer, możliwość zakupu upominków, przejazd pod
górę Olimp, zwiedzanie klasztoru Kykkos i grobu Makariosa, przystanek w miejscowości
górskiej na posiłek (nie wliczony w cenę wycieczki).
SAFARI/GÓRY TRODOS.
Całodzienne Jeep Safari, zwiedzanie małych, malowniczych wiosek górskich, klasztor
Kykkos, wodospad kaledoński, posiłek w górskiej tawernie (wliczony w cenę); przerwa
na kąpiel.
SAFARI/PÓŁWYSEP AKAMAS.
Całodzienne Jeep Safari do najbardziej dziewiczej, naturalnej części Cypru, przejazd
malowniczymi drogami, zwiedzanie interesujących miejsc: Zatoka Koralowa, kościół Ayios
Yioryios, wąwóz Avgas, miejscowość Polis, łaźnie Afrodyty, przerwa na posiłek w tawernie
(wliczony w cenę).
WIECZÓR CYPRYJSKI.
Impreza folklorystyczna, która odbywa się w tawernie. Jest to okazja do skosztowania
przysmaków kuchni cypryjskiej i degustacji miejscowych win. Zespół muzyczny oraz tancerze
ubrani w tradycyjne stroje ludowe urozmaicają posiłek, zapraszając gości do tańca.
Kypriaki Dimokratía, Kibris Cümhuriyeti, państwo wyspiarskie we wschodniej części Morza Śródziemnego, w obrębie kontynentu azjatyckiego. Obszar 9251 km2 (cała wyspa).
Stolica Nikozja, 167 tys. mieszkańców (bez części tureckiej, 1991).
Inne większe miasta: Limassol (120 tyś., 1991), Larnaka (54 tyś., 1991), Famagusta (45 tyś., 1991), Pafos (23 tyś., 1991), Kyrenia (8 tyś., 1991).
Podzielone administracyjnie na 6 dystryktów.
Językiem urzędowym jest grecki, ludność na ogół dobrze posługuje się angielskim.
Waluta narodowa - funt cypryjski, dzieli się na 100 centów.
Ludność
708 tys. mieszkańców (łącznie w strefie greckiej i tureckiej, 1991), co daje średnią gęstość zaludnienia 77 osób/km2. W 1991 w miastach zamieszkiwało 53% ludności.
Społeczeństwo tworzą Cypryjczycy pochodzenia greckiego (75%) i tureckiego (25%). Wśród wyznań dominuje religia wyznawana przez Greków - prawosławie, Turcy wyznający islam stanowią ok. 1/5 ogółu społeczeństwa. Analfabeci 6%. Przeciętna długość życia mężczyzn 74, kobiet 78 lat.
Warunki naturalne
Terytorium Cypru można podzielić na trzy odrębne regiony geograficzne. Łańcuch górski Kyrenia na północnym wybrzeżu, masyw Troödos na południowym zachodzie i centralnie między nimi położona równina Mesaoria. Góry Kyrenia, dochodzące do 1000 m n.p.m., opadają stromymi stokami do wybrzeża, nizinny pas nadmorski jest bardzo wąski. Stoki górskie porasta las cyprysowy, u podnóża liczne plantacje oliwek.
Masyw Troödos, pochodzenia wulkanicznego, z najwyższym szczytem Olympus (1953 m), porastają w większości lasy. Równina Mesaoria jest całkowicie pozbawiona drzew, z wyjątkiem plantacji drzew eukaliptusowych i oliwnych. Klimat śródziemnomorski, ciepły i suchy.
Opady występują od października do kwietnia. Nie posiada stałej sieci rzecznej. Potoki, które tworzą się podczas zimowej pory opadów, wysychają w lecie. Niedostatek wody jest stałym i poważnym problemem.
U podnóża gór Troödos stwierdzono występowanie pokładów rud miedzi i żelaza. Wyżej, na stokach, odkryto azbest i chrom. Występują również złoża marmuru, gipsu i kredy. Ze słonego jeziora w Larnace odzyskuje się sól.
Historia
Ze względu na geograficzne i strategiczne położenie wyspy osadnictwo rozwijało się już w starożytności. Najwcześniej skolonizowali Cypr Fenicjanie, następnie Grecy, Asyryjczycy, Egipcjanie, Persowie i Rzymianie. Po podziale Cesarstwa Rzymskiego kraj stał się kolonią bizantyjską, a w czasie wypraw krzyżowych do Ziemi Świętej (od 1192) - samodzielnym państwem krzyżowców. W latach 1489-1570 pod władzą Wenecji. Od 1571 aż do XIX w. pozostawał pod panowaniem tureckim (Osmańskie Imperium).
W 1925 Cypr otrzymał status kolonii brytyjskiej. Lata 30. XX w. w dziejach Cypru to okres walk przeciwko kolonializmowi brytyjskiemu i zależności tureckiej. Ludność cypryjska pochodzenia greckiego dążyła do przyłączenia Cypru do Grecji (plebiscyt 1950).
Turecki projekt podziału terytorium między Turcję i Grecję dał początek krwawym walkom pomiędzy ludnością grecką i turecką. W 1960 na wniosek arcybiskupa Makariosa i w wyniku rozmów brytyjsko-grecko-tureckich, proklamowano niepodległość republiki, której prezydentem został A. Makarios, a wiceprezydentem - przedstawiciel ludności tureckiej, F. Küçük.
W 1961 Cypr przystąpił do brytyjskiej Wspólnoty Narodów. W latach 1963-1967 wybuchały w kraju kolejne konflikty narodowościowe. Od 1968 następował okres stopniowej normalizacji stosunków grecko-tureckich, jednak wojskowy zamach stanu w 1974 rozpoczął nową falę walk narodowościowych.
Interwencja tureckich sił zbrojnych w północnej części Cypru doprowadziła do podziału wyspy na część północną-turecką i południową-grecką. Podjęte w latach 1976-1978 próby ONZ pokojowego rozwiązania sytuacji na Cyprze nie doprowadziły do przywrócenia jedności wyspy. W 1983 okupowana przez Turcję północna część jednostronnie ogłosiła niepodległość i proklamowała Republikę Turecką Cypru Północnego.
Ustrój polityczny
Republika prezydencka, funkcje głowy państwa sprawuje prezydent, który jest jednocześnie szefem rządu. Władza ustawodawcza w rękach parlamentu.
Gospodarka
W latach 50. gospodarka cypryjska rozwijała się w tempie, które po Izraelu było najwyższe wśród krajów wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Koniunkturę nakręcała budowa brytyjskich baz wojskowych, korzystne warunki handlu owocami cytrusowymi i duży popyt na miedź na rynku światowym.
Po uzyskaniu niepodległości w 1960 państwo przeszło poważny kryzys, pojawił się duży problem bezrobocia, wystąpiło zjawisko masowej emigracji. Dzięki skutecznie prowadzonej polityce rozwoju gospodarczego kryzysowa sytuacja w ciągu pierwszego dziesięciolecia niepodległego bytu została zażegnana, kraj dalej rozwijał się w szybkim tempie. Rosnący trend został gwałtownie przerwany przez działania wojenne w 1974.
Podział wyspy na część grecką i turecką rozłożył potencjał gospodarczy bardzo nierównomiernie. Pod kontrolą Cypryjczyków tureckiego pochodzenia znalazła się większa część rolniczej Mesaorii, 71% plantacji cytrusów, 61% infrastruktury turystycznej. Ogółem kontrolowany przez nich obszar dawał przed wojną 70% dochodu narodowego. Co więcej gospodarcze problemy południowej, greckiej strefy powiększał fakt przyjęcia 180 tys. uchodźców z północy, którzy praktycznie podwoili ludność greckiej części wyspy.
Dzięki energicznym działaniom rządu gospodarka greckiego sektora do 1978 wchłonęła wszystkich bezrobotnych i dalej rozwijała się żywo. Ruch turystyczny pod koniec lat 70. był na południu większy niż przed 1974 na całej wyspie. Kraj wiele zyskał dzięki osiedlaniu się w greckiej strefie bogatych uchodźców z Libanu, którzy lokowali tutaj siedziby swoich przedsiębiorstw.
Przemysł
Produkty przemysłu przetwórczego: odzież, tworzywa sztuczne, materiały budowlane, meble zastąpiły żywność i produkty rolne, tradycyjne dotąd cypryjskie specjalności eksportowe. Artykuły przemysłowe tworzą obecnie 75% eksportu greckiej części kraju, tylko 25% przypada na produkty rolne. Statystyki turystyczne biją wszelkie wcześniejsze rekordy.
Najpoważniejszym obecnie problemem gospodarczym jest duży dług zagraniczny, wysoki deficyt budżetowy i rosnące bezrobocie. Mimo to powojenny rozwój greckiej części wyspy, finansowany częściowo przez Bank Światowy i inne instytucje międzynarodowe, należy uznać za imponujący.
Gospodarka północnego, tureckiego sektora jest prawdziwym kontrastem dla rozwijającej się greckiej części wyspy. Międzynarodowe uznanie rządu Cypryjczyków pochodzenia greckiego, jako jedynej legalnej władzy całego Cypru, odizolowało gospodarczo turecką część wyspy od świata i całkowicie uzależniło od Turcji, która musi finansować rozwój i pokrywać coroczne deficyty budżetowe.
Środkiem płatniczym w sektorze jest turecka lira, stąd inflacja w tej części wyspy jest dużo większa i w 1991 wyniosła 71%. Rolnictwo pozostało najważniejszym sektorem gospodarki. Zatrudnia ono około 36% osób w wieku produkcyjnym i wytwarza 86% wartości eksportu.
Pomimo światowej izolacji, którą wprowadziło także Międzynarodowe Stowarzyszenie Przewoźników Lotniczych (IATA), także i tutaj nastąpił znaczący rozwój ruchu turystycznego.
Struktura zatrudnienia
Struktura zatrudnienia (dane dotyczą greckiej części wyspy): rolnictwo 12,8%, przemysł 26,5%, usługi 52%. W tworzeniu dochodu narodowego główną rolę spełnia sektor usług, jest ona większa niż wynikałoby to ze struktury zatrudnienia.
Dochód narodowy i struktura handlu
W 1991, w przeliczeniu na 1 mieszkańca, dochód narodowy wyniósł 7724 USD. Średnia stopa inflacji za lata 1980-1991 - 5,5%. Do największych partnerów handlowych należą Wielka Brytania i inne kraje EWG oraz kraje arabskie. Obroty z zagranicą w 1990 wyniosły: import - 540,3 mln USD, eksport - 200,4 mln USD.
