Republika Dżibuti, République de Djibouti, Dżumhurijat Dżibuti, państwo w północno-wschodniej części kontynentu afrykańskiego, nad Zatoką Adeńską i cieśniną Bab al-Mandab, u wejścia na Morze Czerwone. Graniczy na południowym wschodzie z Somalią, na południu i zachodzie z Etiopią, na północy z Erytreą. Obszar 23 200 km2.
Stolica Dżibuti, wraz z aglomeracją - 290 tys. mieszkańców (1991), większe miasta (dane z 1991): Ali Sabih (4 tyś.), Tadżura (3,5 tyś.), Dikhil (3 tyś.), Obock (2,5 tyś.), Arta (2 tyś.).
Podzielone administracyjnie na 4 dystrykty.
Językiem urzędowym jest arabski i francuski.
Waluta narodowa - frank dżibuti dzieli się na 100 centymów.
Ludność
541 tys. mieszkańców (1991), średnia gęstość zaludnienia 23 osoby/km2. W 1991 w miastach zamieszkiwało 81% ludności. Największą z grup etnicznych tworzących społeczność kraju są należący do grupy Somalów Issowie (33%). Ogółem ludy grupy Somalów stanowią przeszło połowę społeczeństwa (62%). Drugą, odrębną grupę etniczną, stanowią Afarowie (20%). Reszta (12%) przypada na przedstawicieli innych narodowości.
Przeważająca większość społeczeństwa wyznaje islam sunnicki (94%), resztę stanowią chrześcijanie obrządku katolickiego (4%), protestanckiego (1%) i prawosławnego (1%). Większą część ludności to analfabeci (66%), przeciętna długość życia mężczyzn 45, kobiet 49 lat.
Warunki naturalne
Niemal całe terytorium Dżibuti zajmują obszary o charakterze pustynnym i półpustynnym. Charakterystycznym krajobrazem są pasma zrębowych gór, stanowiących przedłużenie Gór Danakilskich, położonych na terytorium Erytrei. W granicach kraju znajduje się także część rozległego zapadliska tektonicznego z jeziorem Assal, leżącym 116 m poniżej poziomu morza.
W środkowej części wybrzeża głęboko wcina się w ląd odnoga Zatoki Adeńskiej - Zatoka Tadżura. Klimat gorący i suchy. Średnie temperatury dla stolicy kraju, Dżibuti: lipiec 31-41°C, styczeń 23-29°C, roczna suma opadów: 130 mm.
Historia
Obszary dzisiejszego Dżibuti skolonizowali w VII w. n.e. Arabowie. Na początku XVI w. władzę przejęli Turcy. W 1862 Francja nabyła Obock i ulokowała tam swoją bazę marynarki wojennej. Od 1896 obszar całego państwa, nazwanego wówczas Somali Francuskie, kontrolowali Francuzi.
W 1946, mimo oporów wewnętrznych, kraj zyskał status terytorium zamorskiego Francji. W lipcu 1957 przyznano Dżibuti autonomię. Po referendum w sprawie niepodległości, które miało miejsce w maju 1977, Dżibuti uzyskało status niezależnego państwa.
Od tego czasu trwa w kraju konflikt pomiędzy rywalizującymi ze sobą ugrupowaniami politycznymi, który w 1991 przerodził się w wojnę domową. Jej stronami są z jednej strony członkowie plemienia Afarów, z drugiej zaś - siły popierające rząd. Siły opozycyjne bojkotują odbywające się wybory, oskarżając rząd o manipulowanie ich wynikami.
Ustrój polityczny
Formalnie republika, funkcję głowy państwa sprawuje prezydent. Jednoizbowy parlament, Zgromadzenie Narodowe z 65 deputowanymi posiada władzę ustawodawczą. Władza wykonawcza - w rękach rządu powoływanego przez prezydenta. Faktycznie w kraju panuje system dyktatorski, niepodzielną władzę sprawuje Zgromadzenie Ludowe na Rzecz Postępu, partia posiadająca wszystkie mandaty w parlamencie.
Gospodarka
Dochód narodowy w 1991 wynosił 939 USD na 1 mieszkańca. Dochód narodowy wytwarzany był nieproporcjonalnie do struktury zatrudnienia. Największa jego część powstała w sektorze usług (82%). Rolnictwo, zatrudniające 77% ludności w wieku produkcyjnym, wytworzyło zaledwie 3% dochodu.
Rolnictwo, rybołówstwo
Priorytetowe znaczenie dla ekonomiki kraju posiada rolnictwo będące źródłem utrzymania dla niemal 4/5 społeczeństwa. Średnie plony uzyskiwane z hektara użytków są jednak bardzo niskie, a stosowane metody uprawy - prymitywne. Na zaspokojenie potrzeb wewnętrznych kraju uprawia się: proso, warzywa i owoce, m.in. daktyle i melony.
Duże znaczenie posiadają plantacje kawy uprawianej głównie na eksport. Znaczny odsetek ludności utrzymuje się z koczowniczej hodowli bydła i wielbłądów. Duże znaczenie dla uzupełnienia bilansu żywnościowego kraju posiada rybołówstwo. Na przeszkodzie rozwoju rolnictwa stoją skrajnie nie sprzyjające warunki naturalne.
Przemysł
Przemysł przetwórczy kraju sprowadza się przede wszystkim do zakładów branży rolno-spożywczej. Działają głównie niewielkie zakłady olejarskie, mleczarskie, mięsne i chłodnie. Ponadto pojedyncze zakłady przemysłu meblarskiego i elektrotechnicznego. Praktycznie cały przemysł skupia się w rejonie stolicy.
Handel
Podstawową grupą towarów przeznaczoną na eksport są produkty branży rolno-spożywczej, głównie żywe zwierzęta (36% wartości eksportu), artykuły spożywcze (6%) oraz futra i skóry (2%), a także kawa, zboża. Do kraju sprowadza się głównie artykuły spożywcze (27%), odzież (12%) i maszyny (8%).
Głównymi partnerami handlowymi są: Francja, Etiopia, Japonia, Włochy i Somalia.